Sınırlı Devlet

Yazar: Carl. J. Friedrich

LIBERTE YAYINLARI

Iyice kavranması gereken ve Friedrich’in de anlatmak istedigi "anayasa" sozcugunun biri hukuksal oburu de siyasal olmak uzere iki anlamının oldugudur. Yani anayasa sadece bir devletin hukuksal statusu olmayıp, devlet icinde iktidarı ve toplum icinde de devlet iktidarını sınırlayan bir belgedir. Bir baska deyisle, anayasal devleti anayasalı devletten ayırmak gerekir. Her devletin anayasası vardır; ama her devlet anayasal bir devlet olmayabilir. Gerceklesmesi zor olan anayasal devlettir. Ayrıca, anayasal devleti gerceklestirmek sadece bir anayasaya sahip olmakla mumkun olmayabilir. Hatta hic anayasası olmamasına ragmen (yazılı anayasası yok demek istiyorum) Ingiltere kuskusuz anayasal bir devlettir. Yine azgelismis ulkelerin hemen hepsinin anayasası olmasına karsın cogu anayasal devlet degildir.

Anayasacılık konusunda soylemek istedigim bir sey de bu olgunun Batı’da ortaya cıkmıs oldugudur. Dogulu toplumlarda anayasacılık yani devletin iktidarını sınırlayan, kisi haklarını guvenceye alan bir belge olarak anayasanın anlasılması Batı’nın etkisiyle olmustur. 1789 Fransız Insan ve Vatandas Hakları Bildirisi’nin 16. maddesindeki, "insan haklarının saglanmadıgı ve kuvvetler ayrılıgının belirlenmedigi toplumlar asla anayasaya sahip degildirler" ilkesi anayasacılıgın ne oldugunu acıklıkla belirtmektedir. Iste bu anlamda anayasacılık Batı’da cıkmıs bir kavramdır. Ancak surası onemle ve ısrarla vurgulanmalıdır ki, anayasacılık veya insan hakları Batı’dan kaynaklandı diye diger ulkelerde bunlar gecerli olamaz veya olmamalıdır sonucuna varılamaz. Cagımızda uygar olmanın kosulu anayasal devlet olmaktır.

Devlet iktidarı kurumsallastıgında, hukuksal bir cerceveye alındıgında ve bu yolla sınırlandıgında anayasal devlet soz konusudur. Bundan boyle devlet iktidarını kullananlar emretme yetkilerini anayasadan alırlar ve kendi koymus oldukları kurallara baglı olurlar. Anayasa yasaların ve yonetsel duzenleyici islemlerin yapılmasına iliskin temel kuralları icerir. Anayasanın ongordugu bicimde yapılan bu hukuksal islemler herkesi baglar. Boyle bir devlet keyfi bir bicimde yonetilmeyen bir devlet yani "hukuk devleti"dir.

Carl Friedrich’in Sınırlı Devlet’i okunurken bu yapıtın 1974 yılında yayımlandıgı unutulmamalıdır. Yazar bu kitabını 1990’larda yazsa idi, kuskusuz komunizme ve Sovyetler Birligi’ne bu denli genis bir yer vermezdi veya verse bile bu farklı bir acıdan olurdu. Isin aslında su an Sovyetler Birligi de yok. Hatta bazı yazarlar bunu "tarihin sonu" olarak nitelemektedirler. Ama "tarihin sonu" Friedrich’in savundugu liberal gorus ve bunun sonunda ortaya cıkan anayasal devletin “Soguk Savas”ı kazanmasıyla gerceklesmistir.

Cevirmen: Doc. Dr. Mehmet Turhan
Yayın Tarihi 2014-10-21
Orjinal Adı Limited Government
ISBN 9756201923
Baskı Sayısı 1. Baskı
Dil TURKCE
Sayfa Sayısı 245
Cilt Tipi Karton Kapak
Kagıt Cinsi Kitap Kagıdı
Boyut 13 x 19 cm

Tüm malzemeler bir sitede www.kitapyurdu.com alınan.
Rehberlik sadece ziyaretçiler için malzeme kullanın.