El-Umm-1 & Safii Fıkıh Kulliyatı

Yazar: Imam Safii

BURUC YAYINLARI

Hicri 150/Miladi 767 yılında Filistin’in Gazze sehrinde dogdu. Babası Idris bir is icin Gazze’ye gitmis, orada iken vefat etmisti. Dedelerinden biri olan Safii Ibn es-Saib’e nisbeten Safii olarak bilinir. Soyu Kureys kabilesinden Abd-i Menaf’ta Hz. Peygamber’in soyuyla birlesir.

Henuz kucuk yasta iken babasını kaybeder. Fakir bir sekilde yasayan annesi, oglunu alıp Mekke’ye gitmege karar verir. Mekke’de, daha kucuk yasta kendisini ilme veren Imam Safii, yedi yasında Kur’an-ı Kerim’i; on yasında da Imam Malik’in el-Muvatta’ adlı hadis kitabını ezberlemis ve on bes yasına geldiginde, fetva verebilecek bir seviyeye ulasmıstı.

Bundan sonra yirmi yıla yakın bir sure colde, Huzeyl kabilesi icinde yasayarak fasih Arapca’yı ve cahiliye siirlerini ogrendi. Hatta Asmai, onun hakkında; "Huzayl’in siirlerini Kureys’ten Muhammed b. Idris denen bir genc ile duzelttim" demistir. Boylece edip ve Arapcada soz sahibi olmustur.

Akabinde bircok alimden hadis okudu. Mekke valisinin bir tavsiye mektubu ile Medine’ye gitti. Burada Imam Malik’e el-Muvatta adlı eserinin tamamını arzetti. Daha sonra tamamen fıkha yonelerek Imam Malik’ten Hicaz fıkhını ogrendi. Safii’nin essiz kavrayıs ve ustun zekasını musahede eden Imam Malik, ona su anlamlı tavsiyede bulundu: "Muhammed! Allah’tan kork, gunahtan sakın; cunku ben senin buyuk bir sahsiyet olacagını umid ediyorum. Gonlune Allah’ın koymus oldugu bu nuru gunahla sondurme."

Medine’de Imam Malik’ten fıkıh ve hadis ilmi aldı. Sufyan b. Uyeyne’den, Fudayl b. Iyaz ve amcası Muhammed b. Safi’ ve digerlerinden hadis rivayet etti.

Imam Safii, bu arada calısmak zorunda oldugu icin bir sure Yemen’e gitti. Yemen kadısı Mus’ab b. Abdillah el-Kuresi orada kendisine resmi bir is bulmustu. Bu arada, Halife Harun er-Rasid Hz. Ali taraftarlarının bir harekatından korkuyordu. Yemen tarafından yakalanıp getirilen Siiler arasında -Sii olmadıgı halde- Safii de Medine’de Halife’nin huzuruna cıkarıldı. Sucsuzlugu anlasılınca Halife onu serbest bıraktırdı ve maddi yardımda bulundu. Sonra H.183 ve 195’te Bagdat’a gitti. Orada Muhammed b. Hasan es-Seybani’den Irak fakihlerinin kitaplarını okudu. Onunla fikir alıs verisinde bulundu.

Imam Safii bundan sonra H. 187’de Mekke’de ve 195’te Bagdat’ta Imam Ahmed b. Hanbel (O. 241/855) ile bulustu. Ondan Hanbeli fıkhını ve usulunu, Kur’an’ın nasih ve mensuhunu ogrendi. Bagdad’ta onun eski mezhebinin esaslarını ihtiva eden "el-Hucce" adlı eserini yazdı. Sonra H. 200’de goruslerinin en cok yaygınlasacagı Mısır’a gitti. 204/819’da Receb’in son cuma gunu Mısır’da vefat etti ve orada defnedildi (el-Hudari, Tarihu’t-Tesrii’l-Islami, Kahire 1358/1939, s. 254 vd.; Muhammed Ebu Zehra, Usulu’l-Fıkh, Kahire, t.y., s.12 vd.; ez-Zuhayli, el-Fıkhu’l Islami ve Edilletuh, Dimask 1405/1985, I, 35, 36; Hamdi Donduren, Delilleriyle Islam Hukuku, Istanbul 1983, 9, 78 vd).

Imam Safii’nin "er-Risale" adlı eseri fıkıh usulunde ilk kaleme alınan usul kitabıdır. Hanefilerde, usul muctehid imamlar devrinde yazılı bir eser haline getirilmemis daha sonra furudan hareket edilerek usul kaideleri belirlenmistir. Imam Safi, isin basında er-Risale’yi yazarak sonraki Safii bilginlerini bu kulfetten kurtarmıstır. Imam Safii’nin "el-Umm" adlı eseri ise Mısır’da mezhep goruslerini kapsayan bir fıkıh eseridir.
Onun ilmi ve edebi sahsiyeti yanında, takvası, olgun karakteri ve guzel ahlakı da zikredilmesi gereken hususlardandır. Kendisine Sıffın meselesi, sorulunca su anlamlı cevabı vermisti: "Omer b. Abdulaziz’e Sıffin’da olenler sorulunca o; "Allah’ın elimi bulasmaktan korudugu kanlardır" demisti. Simdi ben de dilimi bu kana bulastırmak istemiyorum."

Ogrencileri onun hakkında, "Safii Hz’leri bir ayeti tefsir etmeye baslayınca, sanki o ayetin indirilisini gormus gibi buyuk bir vukufla konusurdu" derler.

Cevirmen: Musa Ozdemir
Yayın Tarihi 2011-06-30
ISBN 6056222306
Baskı Sayısı 1. Baskı
Dil TURKCE
Sayfa Sayısı 400
Cilt Tipi Ciltli
Kagıt Cinsi Samuha Kagıt
Boyut 17 x 24.5 cm

Tüm malzemeler bir sitede www.kitapyurdu.com alınan.
Rehberlik sadece ziyaretçiler için malzeme kullanın.